Wyłudzanie pieniędzy przez internet: jak działają oszuści i jak się chronić

as, oszust, mężczyzna, zegarek

Ten artykuł jest częścią cyklu o bezpiecznym randkowaniu online. Pojawiają się wiadomości od użytkowników z prośbą o pomoc w odzyskaniu pieniędzy albo ze zgłoszeniem oszustwa. Wiemy, że to doświadczenie bywa bolesne: oszuści nie okradają tylko z pieniędzy, ale też wykorzystują zaufanie i emocje. Dlatego zaczynamy od jednej ważnej rzeczy: jeśli to Ci się przydarzyło, to nie Twoja wina. Oszustwa są zaplanowane przez ludzi, którzy robią to zawodowo i potrafią oszukać każdego.

Jak działa oszustwo na miłość

Schemat jest zwykle podobny. Zaczyna się od kontaktu, który wygląda zwyczajnie: miła wiadomość, ciekawy profil, wiele godzin rozmów. Oszust buduje więź, daje uwagę i zaufanie, a po jakimś czasie pojawia się pierwsza prośba: o pomoc, pożyczkę, przelew, kod BLIK albo „drobną opłatę”. Powodów jest wiele: choroba, kłopoty w podróży, wypadek, opłata za przesyłkę. Dopiero wtedy kontakt się urywa albo pojawia się kolejna prośba.

Policja w ostrzeżeniach z 2026 roku wymienia też inne sygnały: oszust unika spotkania na żywo i wideorozmowy, szybko wyznaje silne uczucia, namawia do „inwestycji” albo prosi o intymne zdjęcia, które później mogą posłużyć do szantażu.

Najczęstsze schematy

„Na lawetę” (i inne nagłe problemy)

Wyobraź sobie, że kilka dni rozmawiacie z kimś, kto ma do Ciebie przyjechać. W piątek wieczorem dzwoni telefon: samochód się zepsuł, nie ma pieniędzy na lawetę, prosi o szybki przelew. Zanim zdążysz o tym pomyśleć, wysyłasz pieniądze, a kontakt się urywa. Warianty: bilet lotniczy, kaucja za mieszkanie, nagła operacja, zatrzymanie na granicy.

Co robić? Zaproponuj, że zapłacisz bezpośrednio firmie albo że spotkacie się już na miejscu. Prawdziwa osoba przyjmie to bez problemu. Oszust znajdzie powód, dla którego to „niemożliwe”.

„Na inwestycję”

Nowa znajomość opowiada o swoim sukcesie w inwestowaniu, kryptowalutach albo „pewnym biznesie” i proponuje, żebyś też spróbowała/spróbował. Wszystko wygląda profesjonalnie: ładne zdjęcia, aplikacja z „wykresami”, pierwsze małe zyski, które można wypłacić. Później wpłacasz więcej, a kiedy chcesz wypłacić pieniądze, pojawiają się „opłaty” i „podatki”.

Warto wiedzieć: według danych amerykańskiej Federalnej Komisji Handlu (FTC) kryptowaluty stanowiły 34% kwot utraconych w oszustwach miłosnych w 2024 roku. Dane są z USA, ale schemat jest globalny.

Fałszywy lekarz, żołnierz, inżynier „na kontrakcie”

Policja regularnie ostrzega przed osobami, które podają się za lekarzy, żołnierzy na misji albo inżynierów pracujących za granicą. Taki profil wzbudza zaufanie, a jednocześnie tłumaczy brak spotkania i wideorozmowy. Prośba o pieniądze pojawia się, gdy relacja jest już „poważna”.

Szantaż intymnymi zdjęciami

Po wymianie prywatnych zdjęć lub nagrań druga strona grozi ich publikacją, jeśli nie dostanie pieniędzy. Nie płać: płatność zwykle prowadzi do kolejnych żądań. Zachowaj dowody i zgłoś sprawę.

„Książę z Nigerii” i wiadomości z automatu

Wiadomość z koślawo przetłumaczonym tekstem, obietnica spadku, wygranej albo paczki z zagranicy. Zwykle chodzi o opłatę „za odprawę celną”, „podatek” albo o podanie danych. Dziś takie wiadomości mogą być przygotowane z pomocą narzędzi AI i wyglądać bardziej przekonująco niż kiedyś, więc nie opieraj się wyłącznie na „błędach językowych” jako sygnale ostrzegawczym.

Skąd się biorą oszuści?

Warto pamiętać, że oszustwa miłosne nie dotyczą tylko aplikacji randkowych. Według danych FTC z 2025 roku niemal 60% osób, które straciły pieniądze w oszustwach miłosnych, wskazało, że kontakt zaczął się w mediach społecznościowych, nie w aplikacji randkowej. To nie znaczy, że na portalach randkowych jest bezpiecznie ze względu na samą platformę: to znaczy, że schemat działa wszędzie i zawsze wymaga czujności.

Sygnały ostrzegawcze

  • Szybkie wyznania uczuć po kilku dniach lub tygodniach.
  • Unikanie spotkania i wideorozmowy mimo kolejnych obietnic.
  • Prośba o pieniądze, kod BLIK, kartę podarunkową lub kryptowaluty.
  • Namawianie do inwestycji w „pewną okazję”.
  • Presja czasu: „muszę to załatwić dzisiaj”, „to ostatnia szansa”.
  • Prośby o intymne zdjęcia lub przeniesienie rozmowy na inny komunikator zaraz po poznaniu.
  • Historia, która bardzo szybko się komplikuje i zawsze wymaga Twojej pomocy.
  • Zdjęcia zbyt dobre, żeby były prawdziwe. Warto sprawdzić je w wyszukiwarce grafiki.

Jak się chronić

  1. Nigdy nie wysyłaj pieniędzy, kodów ani danych osobie, której nie spotkałaś/eś na żywo, bez względu na to, jak długo rozmawiacie.
  2. Poproś o wideorozmowę wcześnie. Prawdziwa osoba się zgodzi. Unikanie jej to ważny sygnał.
  3. Porozmawiaj z kimś bliskim. Oszuści izolują ofiary. Rozmowa z przyjacielem często od razu rozwiewa wątpliwości.
  4. Nie przenoś rozmowy poza serwis zbyt szybko. Na platformie masz narzędzia zgłaszania i moderację.
  5. Nie wysyłaj intymnych zdjęć osobom, których nie znasz dobrze.
  6. Sprawdź zdjęcia i historię w wyszukiwarce grafiki.
  7. Jeśli coś Cię niepokoi, zatrzymaj się. Zasada „daj sobie 24 godziny” chroni przed większością oszustw.

Więcej w naszych wpisach: Bezpieczne randkowanie 2.0 oraz Jak bezpiecznie randkować online.

Co zrobić, jeśli dałaś/eś się oszukać

Zdarza się to osobom w każdym wieku i o każdym wykształceniu. Im szybciej zareagujesz, tym większa szansa na ograniczenie strat:

  1. Przestań kontaktować się z oszustem i nie wysyłaj już żadnych pieniędzy, nawet „na odzyskanie” poprzednich.
  2. Zabezpiecz dowody: zrzuty ekranu rozmów, profil, numery kont, potwierdzenia przelewów.
  3. Skontaktuj się natychmiast z bankiem. Zgłoś oszustwo i poproś o próbę zablokowania lub cofnięcia transakcji. Liczy się czas.
  4. Zgłoś sprawę na policji. Możesz to zrobić osobiście w komisariacie lub zawiadomić prokuraturę.
  5. Zgłoś incydent do CERT Polska (cert.pl), który zajmuje się oszustwami internetowymi.
  6. Zgłoś profil na Fotce https://fotka.com/kontakt, żeby inni użytkownicy nie padli ofiarą tej samej osoby.
  7. Jeśli oszust ma Twoje intymne zdjęcia, nie płać i zgłoś sprawę na policji.
  8. Zadbaj o siebie. Wstyd i złość są naturalne. Porozmawiaj z bliskimi albo specjalistą. Nie jesteś sama/sam.

Podsumowanie

Dobra wiadomość jest taka, że większość oszustw da się rozpoznać, zanim wyrządzą szkody. Zasada jest prosta: nigdy nie wysyłaj pieniędzy komuś, kogo nie spotkałaś/eś, i nie bój się dać na przeczekanie. Jeśli ktoś naprawdę Cię lubi, poczeka. A jeśli coś Cię niepokoi, zgłoś to nam. 🛡️

0 0 votes
Ocena artykułu